Publié à Paris vers 1608, le Jardin du Roi, de Pierre Vallet, brodeur ordinaire du roi, est une oeuvre d'illustration botanique importante, innovante et qui influencera ses successeurs. Les 93 planches de dessins au trait allient élégance artistique et précision botanique.
Les Amaryllidaceae sont regroupées, sauf exception, dans les pages 21 à 33, précédées des Liliaceae et suivies des Hyacinthaceae (les familles n'existaient pourtant pas encore !)
Les 5 genres méditerranéens d'Amaryllidaceae, avec de nombreux Narcissus, sont représentés.
L'ouvrage témoigne également des débuts de la connaissance de la flore mondiale : Parmi les plantes du jardin du Roi figurent en effet des espèces africaines (Brunsvigia, Scadoxus) et américaines (Sprekelia, Hippeastrum).
N'est-il pas surprenant de penser que Henry IV (ou tout au moins Marie de Médicis, amateur de fleurs rares) connaissait les Sprekelia et les Scadoxus ?
Pourquoi ces magnifiques fleurs "royales" déjà cultivées en France il y a 400 ans restent-elles si peu connues aujourd'hui ?
Le livre a été numérisé en mode image (format pdf ou tif) par la Bibliothèque Nationale de France (http://gallica.bnf.fr cliquer sur "Catalogues"...)
Malheureusement le contraste, mal adapté à ces dessins, a produit de vastes plages noires sans détails.
La seconde édition (1623) est visible numérisée sur "Rare Books from the MBG Library"
(liste des pages)
Les deux extraits ci-dessous donnent un apperçu d'un exemplaire aux planches coloriées.
![]() Planche 24 Lilio N' Indicus autumnalis flore phoeniceo = Hippeastrum puniceum (See Karl King's page.) |
![]() planche 22 Narcissus Indicus Maior Rubello flore = Hippeastrum reginae |
| Planche | Appellation dans l'ouvrage | Détermination proposée |
| 20 MGB | Narcissus hyspanicus minor - amplo calice foliis reflexis | Narcissus cyclamineus |
| 21 MBG | Narcissus Indicus flore rubro - Vulgo Jacobeus | Sprekelia formosissima |
| 22 MGB | Narcissus Indicus Maior Rubello - flore Alcea Rosea peregrina | Hippeastrum reginae |
| 23 MGB | Narcissus Matheoli Pancratium | Pancratium illyricum Pancratium maritimum |
| 24 MGB | LilioN' Indicus automnalis - flore phoeniceo LilioN' Indicus pumilinct - Automnalis flore Rubello | Hippeastrum puniceum Brunsvigia |
| 25 MGB | Nar' Calcedonicus Nar' Juncifolius flore albo amplo Calice Nar' Totus albus Donas Narbonensis Nar' Totus albus Minor narbonensis |
Narcissus groupe tazetta N. triandrus N. groupe tazetta N. groupe tazetta N. groupe tazetta |
| 26 MGB | Nar' luteus authomnalis Narcissus Africanus aureus maior Nar' vernus luteus facie authommnalis |
Sternbergia Narcissus groupe tazetta Sternbergia |
| 27 MGB | Narcissus medioluteus Pysanus Narcis. mediopurpureus |
Narcissus groupe tazetta N. groupe poeticus |
| 28 MGB | N. Hisp Max luteus multiplici luteo Wllmere odoratus Anglia N' totus Niveus patulor Calice minor N' Junci folius lute' Calice Sulphureo N' Jõci foli' luteus Calice Sulphureo Mi' N' totus candidus patulo calice maior N' Niveus amplo calice Sulphureo polyant N' Mõtanus Jõchifolius totus albus anplocalice | N. groupe pseudonarcissus double (G. Wilmer) N. x ? N. triandrus N. triandrus N. x ? N. x ? N. groupe bulbocodium |
| 29 MGB | Narcissus | 7 Narcissus groupe pseudonarcissus |
| 30 MGB | Narcissus | 5 Narcissus groupe jonquillae 2 N. groupe bulbocodium |
| 32 MGB | Narcissus luteus Africanus maior Narcis medio luteus serotinus calice brevi Narcis Joncifolius albus automnalis medio obsoletus |
Narcissus groupe tazetta N. groupe tazetta N. serotinus ? |
| 33 MGB | Nar' Juncifolius flore pleno Nar' luteus Silvestris Nar' Mediocroceus Multiplex Leucoium exaphilus Maius Leucoium exaphilus Minus Leucoium Trifilus |
Narcissus groupe jonquillae ? double N. groupe pseudonarcissus N. ? double Leucojum aestivum Leucojum vernum Galanthus nivalis |
| 42 MGB | Satyrium - Guinea delatum | Scadoxus multiflorus |